چین و ایران در مقابله با آمریکا نزدیک به عقد شراکت تجاری و نظامی هستند

0
42

نیویورک تایمز

11 ژوئیه 2020

به قلم: فرناز فصیحی، استیون لی مییرز

ترجمه بخشهای گزیده:

ایران و چین بی‌سروصدا یک شراکت فراگیر اقتصادی و امنیتی را طراحی کرده‌اند که راه را برای میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری چین در بخش‌های انرژی و غیرو در ایران باز می‌کند ومخفیانه زیرآب تلاش‌های دولت ترامپ برای منزوی ساختن دولت ایران بواسطة جاه‌طلبی‌های اتمی و نظامی‌اش را می‌زند.

در این شراکت که در یک توافق پیشنهادی 18 صفحه‌ای که بدست نیویورک تایمز افتاده آمده، حضور چین در بانکداری، ارتباطات، بنادر، راه‌های آهن و دهها پروژة دیگر به میزان عظیمی گسترش پیدا می‌کند. در عوض، بنا به گفتة یک مقام ایرانی و یک تاجر نفت، چین بمدت 25 سال با تخفیف زیاد از ایران نفت دریافت خواهد کرد.

این سند همچنین همکاری عمیق‌تر نظامی را توصیف می‌کند که می‌تواند به چین یک جای پا در منطقه‌ای بدهد که یک مشغلة استراتژیک برای آمریکا طی دهه‌ها بوده است. این توافق خواهان آموزش و تمرینات مشترک، تحقیقات و تولید مشترک تسلیحات، و شراکت در اطلاعات می‌شود که تمامی اینها برای جنگیدن در “نبردی نابرابر با تروریسم، قاچاق مواد مخدر و انسان، و جنایات خارجی است.”

محمدجواد ظریف وزیرخارجة ایران هفتة پیش گفت که این شراکت که اول بار توسط شی جینپینگ رهبر چین طی دیدارش از ایران در سال 2016 پیشنهاد شد، در ماه ژوئن از تأیید کابینة پرزیدنت حسن روحانی برخوردار گردید.

مقامات ایرانی علنی ساخته‌اند که یک توافق قریب‌الوقوع با چین وجود دارد و یک مقام ایرانی بهمراه چندین نفر که این توافق را با دولت ایران مورد بحث قرار داده‌اند، تأیید کرده‌اند که این همان سندی است نیویورک تایمز بدست آورده و روی آن نوشته شده “نسخة نهایی” و تاریخ آن ژوئن 2020 است.

این توافق هنوز برای تأیید به مجلس ایران تسلیم نشده و علنی نیز نگردیده که موجب شک و شبهه در ایران شده که تا کجا دولت حاضر است به چین امتیاز بدهد.

در پکن، مقامات مواد این توافق را فاش نکرده‌اند و روشن نیست که آیا دولت شی آنرا تأیید کرده و اگر کرده چه زمانی آنرا اعلام خواهد کرد.

چنانچه این توافق بر طبق جزئیاتش عملی گردد، این شراکت موجب ایجاد نقاط درگیری احتمالی جدید در روابط رو به افول بین چین و آمریکا خواهد گردید.

این توافق ضربه‌ای عمده به سیاست تهاجمی دولت ترامپ در قبال ایران  است…

استیصال تهران موجب شده که به آغوش چین برود که دارای تکنولوژی و اشتها برای نفتی است که ایران بدان نیاز دارد…

توافق پیش‌نویس شده با ایران نشان می‌دهد که بعکس اغلب کشورها، چین احساس می‌کند در موقعیتی قرار دارد که در مقابل آمریکا سرپیچی کند و به اندازة کافی قدرتمند هست که در مقابل مجازات‌های آمریکا بایستد، همانطور که در جنگ تجاری که پرزیدنت ترامپ راه انداخته، در مقابل آمریکا ایستاده است.

اولین جمله در این سند می‌گوید: “دو فرهنگ کهن آسیایی، دو شریک در بخش‌های تجارت، اقتصاد، سیاست، فرهنگ و امنیت با چشم‌اندازی مشابه و منافع زیاد متقابل دوجانبه و چندجانبه، یکدیگر را شریک استراتژیک خواهند دانست”…

یک سخنگوی وزارتخارجه در پاسخ به سؤالات حول این طرح توافق نوشت: “آمریکا به اعمال هزینه به شرکت‌های چینی که به ایران کمک می‌کنند ادامه خواهد داد که بزرگترین دولت حامی تروریسم در جهان است.”

وی گفت، “دولت چین با اجازه دادن و تشویق شرکت‌های چینی به انجام فعالیت‌های قابل تحریم با رژیم ایران در حال تضعیف هدف خود اعلام کرده‌اش برای اشاعة ثبات و صلح است”…

ژائو لیجیان، یک سخنگوی وزارتخارجة چین گفت، “چین و ایران بطور سنتی با هم دوست بوده‌اند و دو طرف بر سر توسعة روابط دوجانبه با هم در تماس بوده‌اند. ما آمادة کار با ایران برای پیشبرد عملی همکاری‌ها هستیم.”

پروژه‌ها که تقریباً نزدیک به 100 پروژه در پیش‌نویس توافق آورده شده، به میزان زیادی در راستای جاه‌طلبی‌های آقای شی برای گسترش نفوذ اقتصادی و استراتژیک چین در سراسر اروپا-آسیا از طریق “ابتکار کمربند و جاده” است که یک برنامة وسیع کمک و سرمایه‌گذاری است.

چین مناطق آزاد تجاری در ماکو در شمالغرب ایران، در آبادان که شط‌العرب به خلیج‌فارس می‌ریزد، و در جزیرة قشم ایجاد خواهد کرد.

این توافق همچنین شامل پیشنهادهایی برای ساخت زیرساخت شبکة ارتباطات 5-جی توسط چین، پیشنهاد استفاده از سیستم جی.پی.اس. چینی بنام بیدو، و کمک به مقامات ایرانی برای اعمال کنترل بیشتر روی آنچه که در فضای مجازی می‌گذرد است که احتمالاً دارای کارکردی مشابه دیوارة آتش عظیم چین China’s Great Firewall است…

بنظر می‌رسد که وارد شدن به یک برنامة سرمایه‌گذاری گسترده در ایران علامت بی‌طاقت شدن فزایندة پکن در قبال دولت ترامپ بعد از ترک توافق اتمی توسط این دولت است. چین که خود عضو این توافق است مکرراً از دولت آمریکا خواسته بود که توافق را حفظ کند و تحریم‌های یکجانبه آمریکا را بشدت تقبیح کرده بود…

علی قلی‌زاده، یک محقق انرژی ایران در دانشگاه علوم و تکنولوژی چین در پکن گفت، “ایران و چین هر دو این توافق را یک شراکت استراتژیک می‌دانند که نه فقط در جهت گسترش منافع‌شان بلکه برای مقابله با آمریکاست.”

با اینحال، این شراکت پیشنهادی موجب بحث و جدل شدید در ایران شده است. ظریف وزیرخارجه که اکتبر گذشته برای مذاکره در مورد این توافق به پکن سفر کرده بود، هفتة گذشته با سؤالات خصمانه در مورد این توافق در مجلس روبرو شد.

این سند توسط فردی که با پروسة طراحی آن آشنا بود به نیویورک تایمز داده شد تا ابعاد این پروژه که تحت بررسی است را نشان دهد.

ظریف گفت که توافق برای تأیید نهایی به مجلس تسلیم خواهد شد. دو مقام ایرانی گفتند که این توافق از حمایت رهبرعالی ایران علی خامنه‌ای برخوردار است.

علی آقامحمدی، مشاور ارشد اقتصادی خامنه‌ای، اخیراً برای بحث در مورد نیاز به یک بندناف اقتصادی در تلویزیون دولتی ظاهر شد. وی گفت که ایران نیاز به افزایش تولید نفت خود به لااقل 8.5 میلیون بشکه در روز دارد تا بتواند بعنوان یک بازیگر در بازار انرژی باقی بماند و برای اینکار به چین نیاز دارد…

فریدون مجلسی، دیپلمات سابق و ستون‌نویس چندین روزنامة ایران در امر دیپلماسی گفت، “تمامی راه‌ها به روی ایران بسته شده. تنها راهی که باز است راه چین است. هر چه که باشد، تا زمانیکه تحریم‌ها برداشته شوند، این توافق بهترین گزینه است.”

اما منتقدان در سراسر طیف سیاسی در ایران ابراز نگرانی کرده‌اند که دولت بطور مخفیانه در حال “فروش” کشور به چین در زمانی از ضعف اقتصادی و انزوای بین‌المللی است. محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهور سابق، در یک سخنرانی در ژوئن گذشته، این توافق را توافقی مشکوک و مخفی خواند که مردم ایران هیچگاه آنرا تأیید نخواهند کرد.

منتقدان به پروژه‌های سرمایه‌گذاری پیشین چین اشاره کرده‌اند که کشورهای آفریقایی و آسیایی را مغبون و النهایه زیر بار مقامات پکن قرار داده است. یکی از موادی که بطور خاص موجب نگرانی است تأسیسات بندری پیشنهادی در ایران، منجمله دو بندر در ساحل دریای عمان است.

یکی از آنها در جاسک، درست در نزدیکی تنگة هرمز یعنی ورودی خلیج‌فارس است که به چین یک نقطة استراتژیک نسبت به آبهایی می‌دهد که عمدة نفت ترانزیتی جهان از آنجا عبور می‌کند…

چین همچنین همکاری نظامی با ایران را افزایش داده است. نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق لااقل 3 بار در تمرینات نظامی ایران شرکت کرده یا ناظر بوده که اولین بار آن در سال 2014 بوده است. آخرین بار در دسامبر گذشته بود که یک ناو موشک‌انداز چینی یعنی شیاینگ، به تمرینات دریایی با نیروهای دریایی روسیه و ایران در دریای عمان ملحق شد.

خبرگزاری دولتی شینهوای چین از قول فرماندة نیروی دریایی ایران دریادار حسین خان‌زادی نقل کرد که این تمرین نشان داد که “دوران تجاوز آمریکا به این منطقه به پایان رسیده است.”

اشتراک گذاری

کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here