سرماخوردگی ، راههای پیشگیری و کنترل آن

چه كنيم سرما نخوريم و يا دوره آنرا كوتاه و شدت آن را كم كنيم ؟ فرق بين سرما خوردگي و آنفولانزا چيست؟ آيا سرماخوردگي وآنفولانزا با آنتي بيوتيك درمان ميشود؟ و سؤالات بيشتري كه پاسخ آنها را خواهيد گرفت.

0
106

با فرا رسیدن فصل پائیز باید نسبت به كمین ویروسهای سرماخوردگی هوشیار بوده و آماده مقابله فردی و جمعی با آن باشیم .
عامل سرماخوردگی چیست ؟ چرا در تغییر فصل و بخصوص سرما، شیوع سرماخوردگی بیشتر است ؟ ویروس سرماخوردگی به چه صورت وارد بدن ما میشود ؟ چه كنیم كه سرما نخوریم و یا دوره آنرا كوتاه و شدت آن را كم كنیم ؟ فرق بین سرما خوردگی و آنفولانزا چیست؟ آیا سرماخوردگی وآنفولانزا با آنتی بیوتیك درمان میشود؟ و سؤالات بیشتری كه پاسخ آنها را خواهید گرفت.
عامل سرماخوردگی ویروس می باشد ، جالب است بدانید كه اندازه ویروس ، هزار بار كوچكتر از باكتری است ولی عامل انواع بیماریهای بسیارخطرناك مسری است .

ویروس سرما خوردگی چطور به بدن ما حمله میكند:

ویروس ها (در این بحث به طور خاص ویروس سرما خوردگی) ممکن است از راه بینی، دهان وحتی مخاط چشم از طریق وسایل و ترشحات افراد بیمارمبتلا به سرماخوردگی وارد بدن فرد جدید شده و یک سلول را برای میزبانی خود پیدا کند. ویروس سرماخوردگی عمدتاً سلول های دستگاه تنفسی فوقانی ( یعنی بینی ، حلق ، گلو ) و یا گاهاً دستگاه گوارش را مورد حمله قرار می دهند.
چرا در سرما ،سرماخوردگی بیشترشیوع پیدا میكند؟
علت سرماخوردگی در فصول سرد این است كه بدن در مواجه با سرما ضعیف تراست و قدرت مقابله با بیماری سرماخوردگی پائین می آید.
وقتی ویروس خود را به یك سلول دستگاه تنفسی مثل بینی یا حلق میرساند چرخه زیر را شروع میكند:
۱. با تزریق ماده ژنتیكی راه خود بدرون سلول را باز میكند.
۲. ویروس تكثیر شده و هزاران ویروس جدید که با استفاده از آنزیم های همان سلول ساخته شده اند، باعث متلاشی شدن سلول نگون بخت شده و سپس از آن خارج می شوند.
۳. ویروس های جدید سپس به سلولهای دیگر آن بافت هجوم آورده و این چرخه را تکرار می کنند و تکثیر می شوند.
۴. زمانی که تخریب بافت های ناحیه گلو آغاز می شود و تکثیر بی رویه ویروس ها ادامه پیدا می کند، گلودرد وسایر علائم سرماخوردگی ایجاد می شود.
۵. تا این مرحله ، ویروس مربوطه برای دستگاه ایمنی بدن ناشناخته بود و كاری به آن نداشتند اما در این زمان است که سیستم ایمنی بدن متوجه عفونت شده و وارد عمل می شود. این سیستم ساخت مواد شیمیایی خاص بنام پیروژن را آغاز میكند كه دمای بدن را بالا می برد و تب ایجاد می كند. در واقع تب نشانه مثبتی از دخالت سیستم ایمنی بدن فرد است. با بالا رفتن دمای بدن، تولید و تكثیر ویروس ها کند می شود. این عکس العمل سیستم ایمنی بدن تا زمانی که ویروس ها کاملا از بین بروند، ادامه پیدا می کند.

بعداز پایان درگیری و پیروزی و هلاكت ویروسها ، سیستم ایمنی یا مصونیت بدن ، ماده ای بنام پادتن یا پادزهر درست میكند كه در دستگاه گردش خون میچرخد و ضد این ویروس خاص است و دیگر این نوع ویروس سرماخوردگی نمی تواند باعث بیماری شود چون شناخته شده است وسریع دستگاه ایمنی به آن حمله كرده و آنرا نابود میكند. اما این سؤال مطرح میشود كه پس چرا ما در سال بیش از یكبار سرما میخوریم ویا هر ساله ممكن است سرماخوردگی داشته باشیم؟
قاعدتأ با تولید این پادتن فرد نباید در آینده به این بیماری دچار شود اما از آن جا که تعداد ویروسهای مختلف سرماخوردگی زیاد است ، بدن هر فرد باید در هر بار ابتلا پادتن مختص آن را تولید کند. به همین دلیل می توان گفت یک فرد در طول زندگی خود به طور متوسط پنجاه بار به بیماری سرماخوردگی مبتلا می ‌شود. علاوه بر آن با افزایش سن و ابتلای زیاد به بیماری سرماخوردگی، ایمنی بدن نسبت به بسیاری از ویروس های عامل سرماخوردگی افزایش پیدا می کند و در نتیجه احتمال سرماخوردگی نسبت به دوران کودکی کمتر می شود.

آیا این درست است كه افراد میگویند دو یا چند ساعت پیش كه در معرض باد یا عطسه نفر سرما خورده قرار گرفتم ، همانموقع احساس كردم سرما خوردم؟
برای پاسخ به این سؤال باید دوره كمون یا دور پنهان بیماریها را كمی توضیح بدهیم دور كمون به زمانی گفته میشود كه عامل بیماری ( در اینجا ویروس سرماخوردگی ) وارد بدن شده است ولی هیچ علائم بیرونی ندارد. دوره كمون در بیماریهای مختلف مسری متفاوت است ، یعنی از چند ساعت گرفته تا چند ماه ممكن است طول بكشد. دوره كمون بیماری سرماخوردگی بین ۲۰ ساعت تا ۴ روز است ، یعنی حداقل ۲۰ ساعت باید از تماس شما با ترشحات نفر مبتلا به سرماخوردگی گذشته باشد تا علائم آن شروع شود. لذا با این توضیح پاسخ منفی است و اینطور نیست كه علائم در جا خودش را نشان بدهد. معمولاً بعداز سپری شدن دوره كمون ابتدا یكسری علائم ضعیف وبعد بطور ناگهانی علائم قوی تر یك دفعه بروز پیدا میكند.
باكتریها میتوانند روی گوشت موجودی كه زنده نیست هم رشد و تكثیر داشته باشد ولی تكثیر ویروسها بر خلاف میكروب در بیرون موجود زنده امكان ندارد و فقط میتوانند مدتی بین چند ثانیه تا چند دقیقه و حتی چند ساعت بیرون از بدن موجود زنده باقی بمانند .

علت انتشار سریع سرماخوردگی :

این است که ،
– یک فرد سرماخورده عطسه و یا سرفه میكند و هیچ دستمالی جلوی دهان و بینی خود نمی گیرد.
– میلیونها ویروس سرماخورده از طریق ریز قطره ها ناشی از عطسه و سرفه در هوا پخش و فضای چند متری را آلوده به ویروس میكند
– ویروس سرماخوردگی ازطریق هوای تنفسی خود را به مخاط بینی و… میرساند و در این محیط جدید دنبال سلول مناسب برای شكار میگردد و آنرا تسخیر كرده و ریل را شروع میكند.
ویا  :
– دست فرد سرماخورده بعداز سرفه ، عطسه یا گرفتن بینی به ترشحات ویروسی آلوده شده است .
– فرد بدون اینكه دستش را بشوید دستگیره در ، كشوی میز ، دستگیره سماور، قوری چای و…. را میگیرد و ویروسها را به آنها منتقل میكند.
– در توضیحات بالا ذكر شد كه ویروس ها میتوانند در بیرون بدن ، مدت كوتاهی زنده بمانند ، لذا فرد یا نفرات دیگركه به آن وسائل عمومی دست میزنند، ویروس مزبور را بادست خود منتقل میكنند.

 ویا : 
– فرد از طریق خوردن غذا ، دست زدن به مخاط چشم ، بینی و یا لب ودهان زمینه ورود ویروس را به بدن خود مهیا میكند؛ و این نقطه شروع ورود عامل بیماری به بدن می باشد كه علائم آن حدود ۲۰ساعت یا ۳ الی ۴ روزو بعد از سپری شدن دوره كمون نمایان میشود.
واقعیت این است كه در محیطی که جمعی با هم زندگی یا کار میکنند، یک فرد هر قدر تلاش كند نمی تواند بطور كامل از سرماخوردگی در امان باشد وپیشگیری نیاز به یك تلاش جمعی دارد ، تلاش فردی فقط احتمال مبتلا شدن را كم میكند.

بایدها و نبایدها برای افراد سرماخورده:

– بایدها:
– مرتب و بخصوص قبل از غذا دست خود را با آب و صابون بشویید .
– همواره به اندازه كافی دستمال كاغذی در جیب داشته باشید و موقع سرفه و عطسه جلوی دهان و بینی خود بگیرید.
– دستمال كاغذی را بعداز یكبار استفاده در سطل زباله بیندازید.
– در اولین فرصت دست خود را با آب و صابون بشوید. یا همراه خود ژل ضد عفونی كننده داشته باشید كه درصورت عدم دسترسی به آب دست خود را با آن ضد عفونی كنید.اینكار از گسترش ویروس جلوگیری میكند.(این نكات را افراد آلرژیك كه مرتب عطسه میكنند نیز باید رعایت كنند)
– ماسك بزنید ، در هوای آزاد با لباس مناسب قدم بزنید. شستن بینی و غرغره با سرم یا آب نمك رقیق را روزانه چندین بار انجام دهید.
– برای رقیق كردن ترشحات هرچه بیشتر مایعات بنوشید، زنجبیل همراه با چای ،سوپ ومایعات گرم … بخورید .
نباید ها:
موقع صحبت كردن به افراد سالم زیاد نزدیك نشود و حتی الامكان در مهمانی ها و مراسم جمعی شركت نكنید.
در تهیه غذا مشارکت نکنید، سیگار نكشید ، ورزش سنگین نكنید ، به وسائل عمومی دست نزنید مگر اینكه ابتدا كامل دست خود را با صابون بشویید، ترشحات بینی و حلق را در معابر عمومی نیندازید.
اقداماتی كه افراد سالم باید در شیوع سرماخوردگی انجام بدهند:
– پوشاندن دهان و بینی با ماسک یا دستمال از رسیدن مستقیم ویروسها به مخاط حساس بینی و دهان جلوگیری میكند.
– لباس متناسب با هوای بیرون یا دمای محیطی كه در آن قرار دارید بپوشید.
– مرتب آب نمك با غلظت مناسب غرغره كنید و بینی خود را شستشو بدهید.
– اول صبح موقع بیرون رفتن از خانه، برای یك مدت چند دقیقه ای با دستمال كاغذی ،ماسك و حتی دست جلوی بینی خود را بگیرید تا هوای سرد به مخاط بینی شما نرسد .
– در محیط ها دربسته و بخصوص متراكم به مدت طولانی نمانید، بعبارتی مرتب هوای محل كار واستراحت را تهویه و تعویض كنید.
– از افراد بیمار دور بمانید.
از نکات مهم و قابل توجه در بیماری سرماخوردگی این است که بیماران نباید از آنتی بیوتیک استفاده کنند چرا که این بیماری ویروسی است و آنتی بیوتیک ها روی بیماریهای ویروسی تأثیر ندارد.

سرماخوردگی  یا آنفولانزا؟

وقتی با عطسه، سرفه، درد و تب از خواب بیدار می شوید و احساس می کنید نمی توانید عضلات خود را تکان دهید از کجا باید بفهمید که سرماخوردگی دارید یا آنفولانزا؟
دانستن تفاوت های سرماخوردگی و آنفولانزا بسیار مهم است. سرماخوردگی یک بیماری تنفسی خفیف تر نسبت به آنفولانزاست. درحالیکه علائم سرماخوردگی ممکن است چند روز طول بکشد، علائم آنفولانزا می تواند چند روز تا چند هفته طول بکشد.
علائم آنفولانزا نسبت به سرماخوردگی شدیدتر هستند و به سرعت ظاهر می شوند. علائم آنفولانزا شامل گلو درد، تب، سردرد، درد عضلانی، گرفتگی بینی و سرفه است. علائم آنفولانزا پس از گذشت 2 تا 5 روز به تدریج بهبود می یابد، اما گاهی یک هفته یا بیشتر نیز طول می کشد.
همچنین آنفولانزا ممکن است در کنار بیماریهایی چون ذات الریه و بستری شدن در بیمارستان دیده شود.
یکی از شایع ترین عوارض آنفولانزا پنومونی یا ذات الریه است. اگر احساس کوتاهی تنفس می کنید حتما به دكتر اطلاع دهید. یکی دیگر از علائم پنومونی تب است که پس از اینکه یک یا دو روز فروکش کرد، برمی گردد.
همانند ویروس سرماخوردگی، ویروس آنفولانزا نیز از طریق غشاهای مخاطی بینی، چشم یا دهان وارد بدن می شود. هروقت دست شما با یکی از این اعضا تماس پیدا کند، به ویروس آلوده شده اید، بنابراین اهمیت شستشوی دست ها با صابون برای پیشگیری از ابتلا ء به آنفلوآنزا بسیار مهم میباشد .

علائم شایع سرماخوردگی

سرماخوردگی معمولا با گلودرد شروع می شود که یک تا دو روز بعد از بین می رود. علائمی مثل آبریزش بینی و احتقان همراه با سرفه که چهار تا پنج روز ادامه دارد. تب در بزرگسالان شایع نیست اما گاهی تب سبکی دیده می شود.
در چند روز اول سرماخوردگی، بینی با ترشحات آبکی پر می شود. سپس این ترشحات غلیظ و تیره تر می شوند. ترشحات تیره رنگ طبیعی بوده و معمولا به معنای عفونت باکتریایی نیست.

سرماخوردگی چقدر طول می کشد؟

سرماخوردگی معمولا یک هفته طول می کشد. در طول سه روز اول که علائم سرماخوردگی دارید، شما قابلیت انتقال بیماری به دیگران را داریدو بهتر است استراحت کنید.
اگر پس از گذشت یک هفته، حالت سرماخوردگی شما بهبود نیافت حماً به پزشك مراجعه كنید چون ممكن است علائم آلرژی یا عفونت سینوسی با سرماخوردگی اشتباه شود.

اشتراک گذاری

کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here