شب یلدا از دریچه علم نجوم

0
298

به گفته محققان علم نجوم، شب یلدا یا طولانی ترین شب سال، یک انقلاب زمستانی است که در آن خورشید به پایین‌ترین نقطه ممکن در آسمان می‌رسد.

در طول سال دو انقلاب تابستانی و زمستانی داریم  و شب يلدا   با انقلاب زمستانی همزمان می‌شود. در انقلاب زمستانی، خورشيد  به پایین‌ترین نقطه خود در آسمان می‌رسد. خورشید، عامل تعیین‌کننده تاریخ انقلاب‌های تابستانی و زمستانی است و علاوه بر حرکت‌های روزانه که طلوع و غروب آن را همه ما می‌بینیم، حرکتی سالیانه هم دارد. این حرکت سالانه بسیار جزئی است و با گذشت چندین ماه می‌توان آن را مشاهده کرد.

مهم‌ترین نمود حرکت سالیانه خورشید، بلند بودن سایه اشیا در پاییز و زمستان و کوتاه بودن سایه در بهار و تابستان است. مسیر حرکت سالانه خورشید، دایره‌البروج نام دارد. اگر زمین هم مانند سیاره‌های مشتری یا عطارد، تمایل محوری نداشت، دایره‌البروج کاملا بر استوای سماوی منطبق می‌شد که نتیجه این امر، از بین رفتن فصول است.

فصل‌ها ناشی از دوری یا نزدیکی زمین به خورشید نیستند. زمانی که در نیمکره شمالی زمستان است، زمین از هر زمان دیگری به خورشید نزدیک‌تر بوده و برعکس در فصل تابستان، زمین از خورشید بیشترین فاصله را دارد. در واقع فصل‌ها به دلیل زاویه تابش خورشید به وجود می‌آیند. در فصل زمستان، خورشید بسیار مایل می‌تابد و همین امر باعث سرد شدن زمین می‌شود. در تابستان نیز خورشید عمود می‌تابد و گرم شدن زمین را  به دنبال دارد

و گرم شدن زمین را در پی دارد.

شب یلدا

 مسير حركت خورشيد در اولين روز زمستان

تنها دلیل مایل یا عمود تابیدن خورشید، تمایل محوری زمین است. محور گردش زمین به دور خود تقریبا ۲۳ درجه تمایل دارد؛ درست شبیه فرفره‌ای که به دور خودش می‌چرخد و محورش کمی کج شده و می‌لنگد. این تمایل محوری کم و بیش در سایر سیاره‌های منظومه شمسی هم دیده می‌شود.

در شب یلدا به عنوان طولانی ترین شب سال یا همان انقلاب زمستانی، خورشید به پایین‌ترین نقطه ممکن در آسمان می‌رسد و به همین دلیل سایه‌ای که در این روز ایجاد می‌کند بلندترین سایه است. کوتاه بودن روز و طولانی بودن شب از اصلی‌ترین نتایج کم بودن ارتفاع خورشید در این انقلاب زمستانی است. خورشید در این روز قرار نیست ارتفاع زیادی بگیرد و به همین دلیل مسیر کوتاه‌تری را طی می‌کند. این مسیر کوتاه‌تر در زمان کمتری هم پیموده می‌شود و در نتیجه طول روز کوتاه خواهد شد.

شب یلدا چقدر طولانی‌تر است؟

شب یلدا حدود ۲ ثانیه از شب قبل و بعد خود بلندتر است، اما ۲ ساعت و ۲۷ دقیقه از شب اول مهر و ۵ ساعت و ۱۲ دقیقه از شب اول تیر بیشتر به طول می‌انجامد.

اشتراک گذاری

کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here